ج ) تأليفات عامري در ما بعد الطبيعة در اين دسته از تأليفات عامري ، سه گروه را مىتوان مشخص كرد . گروه أول تأليفاتى كه مربوط است به فلسفهء أرسطو ، مانند التوحيد والمعاد والعناية والدراية . گروه دوم ، تأليفاتى است كه عامري در آنها مذهب نو افلاطونى خود را شرح داده است ، مانند الفصول البرهانية والمباحث النفسانية والارشاد في تصحيح الاعتقاد . گروه سوم ، تأليفاتى است كه مربوط به فلسفهء دين است . مانند الإبانة عن علل الديانة والنسك العقلي والتصوف الملّى كه آن را در ضمن تأليفات اخلاقى عامري مورد بررسى قرار خواهيم داد . واينك گزارش مختصرى از هر يك از كتب ياد شده : 1 . العناية والدراية . عامري گويد : « اما مذهب ارسطوطاليس كه ما آن را به اجمال در كتاب خود موسوم به العناية والدراية « 1 » آورده‌ايم » . معنى اين سخن آن است كه كتاب مذكور مختصرى بوده است از شرح مذهب أرسطو در ما بعد الطبيعة ، ودليل ديگر ، سخن عامري است در التقرير لأوجه التقدير ، كه گويد : « اما صور الهى ، بيان واظهار چگونگى آن ، ووصف حال در وجود آن نيازمند پژوهش ديگرى است بس پرارج‌تر از آنچه اكنون بدان پرداخته‌ايم وآن مباحث را در كتاب خود موسوم به العناية والدراية مورد بحث واستقصا قرار داده‌ايم . » « 2 » از اين عبارت اين نكته نيز دانسته مىشود كه آن كتاب را پيش از التقرير لأوجه التقدير نوشته است . فيلسوف ما در العناية والدراية موضوع رابطهء انسان با ذات الهى را مورد بحث قرار داده وگفته است كه صور الهى جز به نيروى عقل مجرّد قابل ادراك نيست وآن صناعتي است كه صرفا از أسباب اوّليهء حدوث كائنات عالي بحث مىكند ، ورسيدن به ذات فرد ، أول ، حق ، كه نهايت هر مقصود كمالى است . وشك نيست كه رسيدن به چنين مقصد عظيمى ، نيل به سعادت جاويد است . وارتقا به اين مرتبه بسيار دشوار است ، مگر آن گاه كه همهء دانسته‌هاى ديگر را وسيلهء دستيابى بدان قرار دهيم . چنان كه در كتاب خود موسوم به العناية والدراية « 3 » ذكر كرده‌ايم . مىتوان از عبارت أخير عامري چنين استنباط كرد كه : مذهب أرسطو نزد أو آميخته با انديشه‌هاى نو افلاطونى بوده است . 2 . التوحيد والمعاد . عامري گفته است كه خلاصهء مذهب أرسطو را در العناية والدراية آورده‌ام پس از آن چنين گفته است : « وطرق مذهب أو را در التوحيد والمعاد توضيح داده‌ام » . « 4 »

--> ( 1 ) . أبو الحسن عامري ، الأمد على الأبد ، ص 82 . ( 2 ) . همو ، التقرير لأوجه التقدير ، فروتر ، ص 264 . ( 3 ) . همو ، الاعلام بمناقب الإسلام ، ص 93 . ( 4 ) . همو ، الأمد على الأبد ، ص 86 .